กระบวนการเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ มีอยู่หลากหลายรูปแบบ และหนึ่งในรูปแบบที่น่าสนใจและควรนำไปปรับใช้ในการเรียนการสอน ไม่ว่าจะในห้องเรียนหรือนอกห้องเรียน นั่นก็คือ การเรียนรู้แบบถาม – ตอบ เพราะถือเป็นเป็นรูปแบบที่ช่วยให้ผู้เรียนมีความเข้าใจเพิ่มมากขึ้นในเรื่องนั้น ๆ ผ่านการเข้าไปมีส่วนร่วมด้วยตัวเอง
ดังนั้นเพื่อให้ตระหนักและเข้าใจมากยิ่งขึ้นว่า การเรียนรู้ในลักษณะการถาม – ตอบนั้นสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เราจึงจะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงเหตุผลและประโยชน์ของการเรียนการสอนลักษณะนี้ให้มากยิ่งขึ้น
สาเหตุที่การเรียนรู้ถาม – ตอบเป็นสิ่งสำคัญ
การถาม – ตอบ คือ เป็นกระบวนการเรียนรู้อย่างหนึ่งที่มีประสิทธิภาพและช่วยทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจในบทเรียนนี้อย่างง่ายดายจากการเข้าไปมีส่วนร่วม ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่การเรียนการสอนในลักษณะนี้กำลังเป็นที่พูดถึงในหมู่วงกว้าง แต่จะมีประโยชน์อะไรที่น่าสนใจอีกบ้างนั้น เราจะพาคุณไปทำความเข้าใจ ดังต่อไปนี้
1. ได้มุมมองที่หลากหลาย
แน่นอนว่า การตั้งคำถามขึ้นมาหนึ่งคำถาม คำตอบอาจไม่ได้มีความตายตัว ซึ่งนั่นเป็นถือเป็นเรื่องที่ดีและทำให้ผู้เรียนเข้าไปมีส่วนร่วมได้ง่ายขึ้นในการนำคำตอบที่มีอยู่ภายในใจ หรือได้จากประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ผ่านมาในการแสดงออกหรือถ่ายทอดออกไป ด้วยการพูดคุยหรือถกเถียงประเด็นดังกล่าวกับผู้ตั้งคำถามหรือคนที่ให้คำตอบในมุมมองอื่น ๆ ส่งผลให้ผู้เรียนมีทักษะในการมองเรื่องราวต่าง ๆ ในหลาย ๆ แง่มุมก่อนจะตัดสิน ไม่เน้นพิจารณาหรือเอนเอียงไปที่คำตอบใดคำตอบหนึ่งเพียงอย่างเดียว
2. กล้าแสดงออกและยอมรับข้อผิดพลาด
ความกล้าแสดงออกและการยอมรับข้อผิดพลาดไม่ใช่ทักษะที่จะหาได้ง่ายในผู้เรียน ไม่ว่าจะในวัยไหน เนื่องด้วยลักษณะการเรียนการสอนในยุคปัจจุบันไม่เอื้ออำนวยให้เด็กกล้าลุกขึ้นมายอมรับข้อผิดพลาด กล้าบอกว่า ตนไม่รู้ในสิ่งที่เรียน แต่การใช้กระบวนการเรียนการสอนแบบถาม – ตอบก็จะเป็นการกระตุ้นให้เด็กเข้าใจว่า ทุกอย่างไม่มีอะไรตายตัวและไม่มีคำตอบที่ถูกต้องแบบ 100% แต่คำตอบขึ้นอยู่กับมุมมองของคนคนนั้นเป็นหลัก
อย่างไรก็ตามการเรียนการสอนแบบถาม – ตอบถือเป็นอีกหนึ่งกระบวนการเรียนรู้ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำความเข้าใจให้แก่ผู้เรียนได้มากยิ่งขึ้นกว่าการเรียนแบบทั่วไป ซึ่งสถาบันต่าง ๆ ควรนำไปประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มทางเลือกในการสร้างรูปแบบการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์และเหมาะสมกับตัวบุคคล แม้การตั้งคำถามอย่างมีประสิทธิภาพเป็นเรื่องยาก แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่สามารถทำได้ก็จะกลายเป็นการเรียนรู้ที่สามารถจดจำไปตลอดชีวิต และเข้าใจในรายละเอียดอย่างถ่องแท้
